Natuurpunt Oude Spoorweg - Oude Spoorwegberm

Het wordt stilaan een jaarlijkse traditie dat Natuurpunt Oude Spoorweg tijd vrijmaakt om jongeren van nabij te laten ‘proeven’ van de diversiteit aan natuurbeheeractiviteiten. Sint-Ritacollege spant stilaan de kroon met 3 opeenvolgende werkdagen met een 20-tal vijfdejaars. Organisatorisch is dit niet zomaar iets: de voorbereidingen beginnen al maanden van tevoren met het oplijsten van ‘dringende’ werkjes, het zoeken naar begeleiders die wat ervaring in onze manier van werken hebben. Dit laatste is niet altijd vanzelfsprekend, gezien de drukke weekagenda’s van onze eige

n vrijwilligers en bestuursleden. Desalniettemin (één van onze mooiste woorden, niet?) slaagden we er weerom in een aantrekkelijk en gevarieerd programma op te stellen dat (i) ons toeliet een aantal ‘jobs’ af te werken waarvoor we binnen onze normale werkweekends jammer genoeg geen tijd meer vinden en (ii) voor hopelijk enkele onder hen de drempel te verlagen om later op één of andere activiteit terug op te duiken (soort van rekrutering op middellange termijn dus…). De begeleiders van dienst waren dit jaar naast Luc en ik, Johan Van den Eynde, Marc Witvrouwen, Mario Jeanty, Kristof Aerts en Peter Geschier. Hierna volgt een korte samenvatting van de realisaties, van woensdag 6 april tot vrijdag 8 april, en van Noord naar Zuid.
Woensdag 6 april, afspraak aan Wildemansstraat met Luc, Johan, Marc, Kristof én uiteraard dé 20 ‘vrijwillige’ vijfdejaars die met openbaar vervoer, fiets of brommertje binnen druppelden. Ten Noorden van de Zilverbergstraat (thv Metalced) werd (eindelijk) het stukje wandelpad hersteld dat een paar jaar geleden werd ‘opgetild’ door een ontwortelde boom tijdens een aangename zomerstorm. Tegelijk bekeken Mario en co de toestand van enkele bruggetjes en werden waar nodig planken terug vastgeschroefd en grond aangehoogd. De ‘task force’ van Johan dunde als opwarmertje de zwarte els uit in de ‘zijarm’ aan Wildemansstraat waar het hout lokaal verwerkt werd in een nieuwe takkenbak. Hun échte job was echter het volledige herstel van het hekwerk en toegangssas ter hoogte van Grootveld: dit was dringend aan vervanging toe na ongeveer 15 jaar dienst. Op de ‘grenszone’ tussen natuurgebied en urbanisatie is de antropologische druk altijd het grootst, en dit mochten we ook deze keer ondervinden. Het blijft ons, conservators, nog altijd verbazen hoe ‘afwezig’ buurtbewoners kunnen zijn tijdens beheerswerken in het natuurgebied, maar des te meer ten tonele verschijnen als we ‘hun’ grenszone naderen, niet zelden geruggensteund door welmenende beleidsmensen. Soepel als we zijn met steeds een luisterend oor naar doordachte voorstellen werden ook hier de buren snel door Luc gerustgesteld: de nieuwe toegang zou de wandelaar en buurt nu moeten stimuleren om ook dit hoekje wat netter te houden, te vrijwaren van tuinafval (de rechtstreekse bemester voor grote brandnetel), zakjes hondenpoep, en wildparkerende vrachtwagentje/auto’s. Opmerkelijk feit is dat Luc daarnaast ook echte complimenten mocht ontvangen van andere buurtbewoners omtrent het nieuwe, degelijke toegangshekwerk: het ware mooi dat ook die wandelaars/buurtbewoners (de traditioneel ‘stilzwijgende meerderheid’?) dit eens in een kort schrijven zouden laten weten aan het Kontichs ‘schoon verdiep’: positieve geluiden over dit groeiende natuurreservaat hebben het traditioneel moeilijker om op beleidsniveau door te dringen.
We zouden ondertussen nog vergeten dat er die eerste dag ook nog ander labeur werd uitgevoerd… Kristof en ‘zijn bende’ hebben de oevers van de nieuwe kleine vijver verder afgegraven en daarmee weeral een 30 m wandelpad verderop vakkundig verhoogd. In parallel werden enkele wankele of afgebroken wilgen/Robinia’s door de terreinploeg van Natuurpunt/OCMW-Mechelen uit noodzaak verwijderd: ook dit hout werd mee verwerkt in het wandelpad. Tenslotte mogen we de amfibieploeg van Marc en co niet vergeten die de rietopslag in onze grote vijver met waadpakken en haagscharen te lijf ging! Een lokale meerkoet keek het allemaal wat wantrouwig aan, maar kon zich na de werken rustig terug op haar nest terugtrekken…

Donderdag 7 april - changing of the guards: Wim nam de coördinatie over en probeerde alvast het enthousiasme van woensdag door te trekken, deze keer met Gasthuisstraat/Hessepoelbeek als uitvalsbasis. Ook deze dag werd gekenmerkt door een gevarieerd aanbod! Een kleine ploeg trok met Peter langs de Hessepoelbeek om de hopen verhakseld hout, achtergebleven van de laatste knotwilgactie in 2010, verder op het wandelpad uit te spreiden: het eindresultaat mag de vergelijking met een Finse piste doorstaan… Het team van Johan werd uitgestuurd om dammetjes te herstellen in het kader van het lokale integrale waterbeheer. We houden ons hier ook altijd aan de gemaakte afspraken met betrekking tot hoogte van overlopen en het plaatsen van dammen voor vertraagde afvoer. Echter, het feit dat we elk jaar opnieuw dezelfde ‘herstelwerken’ dienen uit te voeren, voedt bij ons de gedachte dat een afspraak lokaal een heel rekbaar begrip is. Desalniettemin (weerom dit mooie woord!) vonden onze ‘Sint-Rita-ers’ het best amusant om hun eerste stappen in de burgerlijk ingenieurswereld van dijkenbouw te zetten! In hetzelfde kader van integraal waterbeheer werden iets zuidelijk van wellicht het mooiste dotterbloemveldje van Kontich en omstreken, een retentiepoel en enkele nieuwe meanders in de afwateringsbeek aangelegd: ook Mario ontdekte hier nieuwe talenten, zowel bij hem als bij de jeugd die hij overschouwde! Aangezien er nog wat tijd restte, werden tenslotte nog snel enkele lage dammetjes aangelegd om de afwatering over de ganse breedte wat te vertragen en de berm hier een langer ‘moerasgevoel’ te geven.
Vrijdag 8 april. Nog een halve dag zwoegen in deze toch uitzonderlijk warme dagen! Ook vandaag, drie taken, drie teams. Peter nam met het ‘flikker nog eens een exoot uit de berm’-project het voortouw in het verder verwijderen van de agressief oprukkende Japanse Duizendknoop. Net zoals we toentertijd het kroosvaren uit het natuurgebied hebben kunnen bannen, gaat er ook nog eens een dag komen dat dit lukt met deze woekeraar! De twee andere ploegen (met Mario en Wim) hebben zich dan weer geamuseerd met het uitbreiden van de moerasoeverzone aan en het terugdringen van het riet in de vijver aan Oude Waarloossteenweg.
Drie dagen in een blakende zon werken in én voor de natuur: dat is uiteindelijk het eindresultaat van een geslaagde voorjaarscampagne met 20 enthousiaste jongeren. Benieuwd of iemand van hen de smaak te pakken heeft gekregen en indien zo, hopen we één of meerdere terug te zien op toekomstige werkdagen en –weekends; ditmaal gegarandeerd met een koele Dale als afsluiter!
Menig lezer vraagt zich wellicht af wat Wim al die tijd deed? Eenvoudig, werk delegeren zoals we meestal van hem gewoon zijn… 
Wim